กฎกระทรวง การประกอบกิจการฆ่าสัตว์ พ.ศ. ๒๕๖๔

สารบัญของฉบับนี้

1. หมวด ๑ การตั้งโรงฆ่าสัตว์และโรงพักสัตว์มาตรา ๒–๔ · 3มาตรา ๒–๔ · 3 มาตรา
2. หมวด ๒ การฆ่าสัตว์หรือการชำแหละและตัดแต่งเนื้อสัตว์มาตรา ๕–๙ · 5มาตรา ๕–๙ · 5 มาตรา
3. หมวด ๓ การดูแลรักษาความสะอาดเรียบร้อยภายในโรงฆ่าสัตว์และโรงพักสัตว์มาตรา ๑๐ · 1มาตรา ๑๐ · 1 มาตรา
4. บทเฉพาะกาลมาตรา ๑๑ · 1มาตรา ๑๑ · 1 มาตรา

1. หมวด ๑ การตั้งโรงฆ่าสัตว์และโรงพักสัตว์

   3 มาตรา
2. ๒คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   สถานที่ตั้งโรงฆ่าสัตว์ต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์ ดังต่อไปนี้

   (๑) ตั้งอยู่ในที่ดินที่ผู้รับใบอนุญาตมีกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองโดยชอบด้วยกฎหมายหรือ ได้รับความยินยอมจากผู้มีกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองโดยชอบด้วยกฎหมายในที่ดินนั้น

   (๒) มีพื้นที่เพียงพอสำหรับอาคารโรงฆ่าสัตว์ โรงพักสัตว์ และระบบบำบัดน้าเสีย และ สอดคล้องกับกำลังการผลิต

   (๓) ไม่ตั้งอยู่ติดกับบ่อพัก สถานที่ทิ้งหรือกำจัดมูลฝอย สิ่งปฏิกูล หรือสารเคมีซึ่งสามารถ ปนเปื้อนมายังเนื้อสัตว์ได้

3. ๓คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   โรงฆ่าสัตว์และโรงพักสัตว์ต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์ ดังต่อไปนี้

   (๑) บริเวณภายนอกอาคารโรงฆ่าสัตว์

   (ก) มีรั้วกั้นหรือมาตรการอื่นใดในการป้องกันสัตว์อื่นและบุคคลภายนอกมิให้เข้าไป ภายในโรงฆ่าสัตว์โดยไม่ได้รับอนุญาต เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๗๘ ก หนา้ ๗

   (ข) บริเวณรอบอาคารโรงฆ่าสัตว์ต้องมีการปรับปรุงดูแลให้อยู่ในสภาพดี ไม่มีแหล่งที่อยู่ ของสัตว์ที่เป็นพาหะนำโรค และถนนรอบอาคารต้องไม่ก่อให้เกิดฝุ่นละออง

   (ค) มีมาตรการป้องกันการปนเปื้อนจากสัตว์มีชีวิตสู่เนื้อสัตว์

   (ง) มีมาตรการป้องกันสัตว์ที่เป็นพาหะนำโรคมิให้เข้าไปในอาคารโรงฆ่าสัตว์

   (๒) โครงสร้างภายในอาคารโรงฆ่าสัตว์

   (ก) พื้นต้องทำด้วยวัสดุที่มีผิวเรียบ ไม่ดูดซึมน้า มีความแข็งแรงทนทาน มีความลาดเอียง สามารถระบายน้าได้สะดวก และสามารถทำความสะอาดได้ง่าย รอยเชื่อมระหว่างพื้นกับผนัง ต้องเชื่อมกันสนิทและทำมุมโค้งมน เพื่อป้องกันการสะสมของสิ่งปนเปื้อนและสามารถทำความสะอาดได้ง่าย

   (ข) ผนังด้านในต้องทำด้วยวัสดุที่มีผิวเรียบ ไม่ดูดซึมน้า มีความแข็งแรงทนทาน ไม่ผุกร่อนหรือเป็นสนิม ทนทานต่อสารเคมี และสามารถทำความสะอาดได้ง่าย รอยเชื่อมระหว่าง ผนังกับผนังต้องเชื่อมกันสนิทและทำมุมโค้งมน เพื่อป้องกันการสะสมของสิ่งปนเปื้อนและสามารถ ทำความสะอาดได้ง่าย

   (ค) ประตูและวงกบประตูต้องทำด้วยวัสดุที่มีผิวเรียบ ไม่ดูดซึมน้า ไม่ผุกร่อนหรือเป็นสนิม สามารถทำความสะอาดได้ง่าย และประตูที่เปิดสู่ภายนอกอาคารต้องปิดได้สนิทป้องกันสัตว์ที่เป็นพาหะ นำโรคมิให้เข้าไปในอาคารโรงฆ่าสัตว์ได้

   (ง) พื้นที่การผลิตส่วนที่สะอาดต้องมีเพดาน ทำด้วยวัสดุที่มีผิวเรียบ ไม่ดูดซึมน้าหรือ ความชื้น ไม่ผุกร่อนหรือเป็นสนิม และสามารถทำความสะอาดได้ง่าย

   (๓) บริเวณภายในอาคารโรงฆ่าสัตว์

   (ก) มีพื้นที่เพียงพอสำหรับการปฏิบัติงาน

   (ข) พื้นที่ภายในอาคารโรงฆ่าสัตว์แบ่งเป็นพื้นที่การผลิตและพื้นที่อื่น ๆ โดยพื้นที่การผลิต ต้องมีการแบ่งออกเป็นสองส่วน ประกอบด้วยส่วนที่สะอาดและส่วนที่ไม่สะอาดซึ่งแยกออกจากกัน อย่างชัดเจน โดยส่วนที่สะอาดหมายถึงพื้นที่ที่มีความเสี่ยงในการปนเปื้อนสิ่งสกปรกต่า ได้แก่ พื้นที่ ที่ทำการเปิดซาก นำเครื่องในออก จนถึงจัดเก็บเนื้อสัตว์ ส่วนที่ไม่สะอาดหมายถึงพื้นที่ที่มีความเสี่ยง ในการปนเปื้อนสิ่งสกปรกสูง ได้แก่ พื้นที่ที่ทำสลบสัตว์จนถึงขูดขนหรือเอาหนังออก ยกเว้นโรงฆ่าไก่ เป็ด ห่าน และสัตว์ปีกอื่นที่มีการประกาศเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวงว่าด้วยการกำหนดชนิดของสัตว์ ที่ออกตามมาตรา ๑๔

   (๑) ส่วนที่สะอาด ได้แก่ พื้นที่ที่ทำการลดอุณหภูมิซากจนถึงการจัดเก็บเนื้อสัตว์ และส่วนที่ไม่สะอาด ได้แก่ พื้นที่ที่ทำสลบสัตว์จนถึงการนำเครื่องในออกและล้างซากครั้งสุดท้าย

   (ค) มีระบบระบายน้าที่มีประสิทธิภาพ สามารถป้องกันน้าเสียจากส่วนที่ไม่สะอาดไปสู่ ส่วนที่สะอาดได้ และปลายท่อด้านนอกอาคารต้องออกแบบให้สามารถป้องกันสัตว์ที่เป็นพาหะนำโรค มิให้เข้าไปในอาคารโรงฆ่าสัตว์

   (ง) มีระบบระบายอากาศที่สามารถระบายกลิ่น ควัน ไอน้าร้อน และความชื้นได้ อย่างมีประสิทธิภาพ เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๗๘ ก หนา้ ๘

   (จ) ระบบแสงสว่างที่ใช้ในโรงฆ่าสัตว์อาจใช้แสงสว่างจากธรรมชาติหรือแสงสว่างจากไฟฟ้า ที่มีความเข้มของแสงซึ่งไม่ทำให้การมองเห็นสีของเนื้อสัตว์เปลี่ยนแปลงไป กรณีใช้แสงสว่างจากไฟฟ้า หลอดไฟฟ้าต้องมีฝาครอบหรือมีวิธีการอื่นใดเพื่อป้องกันเศษแก้วกรณีหลอดไฟฟ้าแตกหรือระเบิด

   (ฉ) น้าที่ใช้ในอาคารโรงฆ่าสัตว์ต้องสะอาด มีปริมาณเพียงพอต่อการใช้งาน ตลอดจน มีแรงดันที่เหมาะสมในการฉีดล้างทำความสะอาด และกรณีที่เป็นน้าที่ใช้สัมผัสเนื้อสัตว์ต้องมีคุณภาพ ไม่ต่ำกว่าเกณฑ์คุณภาพน้าประปาดื่มได้ที่กรมอนามัยกำหนด หากมีการใช้น้าแข็งต้องเป็นน้าแข็ง ที่สะอาดและมีคุณภาพมาตรฐานตามกฎหมายว่าด้วยอาหาร

   (ช) ภายในโรงฆ่าสัตว์และบริเวณห้องสุขาภายในโรงฆ่าสัตว์ต้องมีอ่างล้างมืออย่างเพียงพอ โดยอ่างล้างมือต้องไม่เปิดหรือปิดด้วยมือ และต้องจัดให้มีสบู่เหลวหรือสารเคมีที่ใช้ทำความสะอาด ตามกฎหมายว่าด้วยเครื่องสำอาง

   (ซ) มีพื้นที่หรืออุปกรณ์อื่นใดสำหรับรวบรวมหรือทำลายเนื้อสัตว์ที่ไม่เหมาะสมที่จะใช้ เป็นอาหาร โดยไม่ปนเปื้อนกับเนื้อสัตว์ที่เหมาะสมที่จะใช้เป็นอาหาร (ฌ)มีที่เก็บสารเคมีที่อยู่ห่างจากพื้นที่การผลิตและบริเวณที่เก็บเนื้อสัตว์ โดยมีการแยกชนิด หรือประเภทของสารเคมี โดยติดฉลากและป้ายให้เห็นชัดเจน พร้อมทั้งมีคำเตือนและคำแนะนำเมื่อเกิด อุบัติภัยจากสารดังกล่าว (ญ)มีที่เก็บวัสดุอุปกรณ์หรือภาชนะบรรจุเนื้อสัตว์ที่สะอาดและถูกสุขลักษณะ

   (ฎ) มีห้องหรือบริเวณสำหรับเปลี่ยนหรือสวมทับเสื้อผ้าแยกระหว่างส่วนที่สะอาดและ ส่วนที่ไม่สะอาด

   (ฏ) มีห้องสุขาที่สะอาดและเพียงพอ และไม่สามารถเปิดสู่พื้นที่การผลิตได้โดยตรง

   (ฐ) มีแคร่หรือรอกยกสัตว์เพื่อป้องกันสัตว์สัมผัสพื้น ทำจากวัสดุที่แข็งแรง ทนทาน ล้างทำความสะอาดได้ง่าย ในกรณีที่เป็นแคร่ต้องมีความสูงจากพื้นไม่น้อยกว่า ๓๐ เซนติเมตร ส่วนกรณีที่เป็นรอกยกสัตว์เมื่อยกแล้วส่วนล่างสุดของซากต้องอยู่สูงจากพื้นไม่น้อยกว่า ๓๐ เซนติเมตร

   (๔) โรงพักสัตว์

   (ก) มีพื้นที่เพียงพอสำหรับจำนวนสัตว์ที่จะทำการฆ่าในแต่ละรอบโดยต้องไม่มีสัตว์รออยู่ นอกโรงพักสัตว์ และสะดวกต่อการตรวจสัตว์ก่อนทำการฆ่าของพนักงานตรวจโรคสัตว์

   (ข) มีพื้นที่สำหรับแยกสัตว์ป่วยหรือสงสัยว่าป่วยหรือมีเหตุอันควรสงสัยว่าสัตว์ที่จะทำ การฆ่านั้นเป็นโรค หรือมีสารตกค้างที่เป็นอันตรายต่อผู้บริโภค หรือมีลักษณะไม่เหมาะสมที่จะใช้ เนื้อสัตว์นั้นเป็นอาหาร

   (ค) มีระบบระบายอากาศที่สามารถระบายกลิ่น ความชื้น และความร้อนได้อย่าง มีประสิทธิภาพ เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๗๘ ก หนา้ ๙

   (ง) มีระบบระบายน้าและของเสียจากสัตว์ที่ไม่ก่อให้เกิดการสะสมของสิ่งปฏิกูล โดยน้าเสีย และของเสียจากสัตว์ต้องลงสู่ระบบบำบัดน้าเสีย และทิศทางการระบายน้าในโรงพักสัตว์ป่วยหรือสงสัย ว่าป่วย ต้องไม่ผ่านไปยังคอกสัตว์ปกติหรือทางเดินของสัตว์

   (จ) มีน้าสะอาดและอุปกรณ์ให้น้าสัตว์กินอย่างเพียงพอ ยกเว้นไก่ เป็ด ห่าน และสัตว์ปีกอื่น ที่มีการประกาศเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวงว่าด้วยการกำหนดชนิดของสัตว์ที่ออกตามมาตรา ๑๔ (๑)

   (ฉ) มีโครงสร้างของโรงพักสัตว์ที่ทำจากวัสดุที่แข็งแรงทนทาน มีหลังคาป้องกันแสงแดด และฝน

   (ช) มีประตู รั้วกั้น หรือแผงกั้นที่ทำจากวัสดุที่แข็งแรงทนทาน หรือวิธีอื่นใดที่สามารถ ป้องกันสัตว์มิให้ออกจากโรงพักสัตว์ได้และไม่ทำอันตรายต่อตัวสัตว์

   (ซ) มีน้าใช้ทำความสะอาดอย่างเพียงพอ (ฌ)มีแสงสว่างเพียงพอสำหรับการตรวจสัตว์ก่อนทำการฆ่าโดยอาจใช้แสงสว่าง จากธรรมชาติหรือแสงสว่างจากไฟฟ้า (ญ)มีทางเดินต่อจากโรงพักสัตว์เข้าพื้นที่ที่ทำสลบสัตว์และมีอุปกรณ์ที่เปิดปิดเพื่อป้องกัน ไม่ให้สัตว์ถอยหลังออกจากบริเวณที่ทำสลบสัตว์ ยกเว้นไก่ เป็ด ห่าน และสัตว์ปีกอื่นที่มีการประกาศ เพิ่มเติมโดยกฎกระทรวงว่าด้วยการกำหนดชนิดของสัตว์ที่ออกตามมาตรา ๑๔ (๑)

   (ฎ) มีบริเวณที่รับสัตว์ที่เป็นแท่นเทียบ หรือทางลาดที่มีพื้นผิวที่ไม่ลื่นหรือลาดชัน จนเกินไป หรือมีเครื่องมือ เครื่องจักร หรืออุปกรณ์ ในการเคลื่อนย้ายสัตว์ลงจากพาหนะขนส่งสัตว์ ที่เหมาะสมตามประเภทและชนิดของสัตว์

4. ๔คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   เครื่องมือ เครื่องจักร และอุปกรณ์ที่ใช้ในโรงฆ่าสัตว์ต้องมีลักษณะ ดังต่อไปนี้

   (๑) เครื่องมือ เครื่องจักร และอุปกรณ์ทุกชนิด ต้องทำด้วยวัสดุที่ไม่มีส่วนผสมที่อาจเป็น อันตรายต่อผู้บริโภค ผิวเรียบ ไม่เป็นสนิม ไม่มีรอยแยกหรือรอยแตก รอยเชื่อมต้องเชื่อมกันสนิท สามารถล้างทำความสะอาดและฆ่าเชื้อโรคได้

   (๒) เครื่องมือ เครื่องจักร และอุปกรณ์ที่สัมผัสกับเนื้อสัตว์ ห้ามทาหรือเคลือบผิวหน้าวัสดุ ด้วยสารเคมีที่อาจเป็นอันตรายต่อผู้บริโภค

   (๓) เครื่องมือและเครื่องจักรที่ติดตั้งประจำที่ ต้องสามารถตรวจสอบและทำความสะอาดได้ง่าย